Afweging in de wasstraat: welk transportsysteem past het best?
De capaciteit van een carwash wordt in grote mate bepaald door het transportsysteem. De keuze tussen een kettingbaan en een schakelband beïnvloedt niet alleen de doorvoersnelheid, maar ook de betrouwbaarheid, het onderhoud en de gebruikerservaring.
In de carwashsector speelt de keuze van het transportsysteem een belangrijke rol in
de operationele efficiëntie. De klassieke kettingbaan is al jarenlang een vertrouwde
oplossing, terwijl kunststof schakelbanden de laatste jaren aan populariteit winnen.
Hoewel beide systemen hetzelfde doel dienen – het gecontroleerd doorvoeren van
auto’s door de wasstraat – verschillen ze aanzienlijk in prijs, gebruikerservaring en
onderhoudsbehoeften.
“Hoeveel kettingbanen er momenteel in Nederland zijn ten opzichte van kunststof
schakelbanden is moeilijk in te schatten,” zegt Patrick Ketelaar, die samen samen met
zijn vader Hans het bedrijf Car Wash Transmissies heeft opgericht. Het bedrijf biedt
oplossingen voor de transmissies van interieur- en exterieurbanen in autowasstraten.
“We zien wel dat er een verschuiving plaatsvindt. Met name bij nieuwe carwashlocaties
zien we steeds vaker dat de nagenoeg iedere ondernemer kiest voor een schakelband. Tegelijkertijd zien we dat vestigingen met een bestaande
kettingbaan, vanwege de investeringskosten en de tijd die nodig is om over te stappen van ketting naar kunststof, bij een kettingbaan blijven.”
Investering
De kettingbaan wordt al decennialang gebruikt in de carwashbranche. Het systeem werkt met rollen, die op vaste afstanden op de ketting zijn geplaatst en het voertuig via een rol voorttrekken. Een belangrijk voordeel van de kettingbaan is het kostenplaatje. “In vergelijking met de kunststof schakelband is deze aanzienlijk lager,” vertelt Hans Ketelaar. “De prijs is sterk afhankelijk van de lengte van de wasstraat, maar in principe kun je ervan uitgaan dat een kettingbaan twee tot tweeënhalf keer zo goedkoop is.”
Daarnaast speelt de lengte van de wasstraat een rol in de keuze voor een transportsysteem. Patrick Ketelaar: “Een kettingbaan is relatief eenvoudig toe te passen over grotere lengtes en kan zonder problemen worden doorgetrokken tot circa zestig meter. Bij kunststof schakelbanden ligt dat anders. Door de constructie – waarbij een groot deel ‘hangt’’ – wordt het vanaf ongeveer vijftig meter technisch uitdagender om voldoende stabiliteit te garanderen. Daarnaast is dat naarmate de lengte van het systeem toeneemt, nemen de krachten exponentieel toe. Dit moet het systeem wel aankunnen.
Tevens wordt vanuit de branche gehoord, dat de kettingbaan een functioneel voordeel heeft: alle vier de wielen draaien tijdens het wasproces. Dit zou het reinigen van de velgen vergemakkelijken. Dat is ook een argument dat Jean-Pierre Claassen, Segment Industry Manager Automotive bij Ammeraal Beltech, dat schakelbanden levert, regelmatig hoort. “Maar daar ben ik het niet helemaal mee eens,” zegt hij. “Met de juiste chemie en voldoende inweektijd worden velgen voldoende schoon. Tegelijk zijn velgen van een auto steeds vaker aerodynamisch ontworpen, wat het schoonmaken ervan, ook op een schakelband, vereenvoudigt. En doordat er steeds meer elektrische auto’s zijn, die minder remstof produceren omdat ze vaker op de motor remmen in plaats van op schijfremmen, worden velgen ook minder snel vuil.”
Grotere auto’s
Verder stellen zowel Jean-Pierre Claassen als Patrick Ketelaar, dat een kettingbaan over het algemeen minder goed aansluit op de huidige generatie voertuigen. Claassen: “Auto’s zijn de afgelopen jaren groter en langer geworden, terwijl de afstand tussen de rollen op een kettingbaan gelijk is gebleven. Die rollen liggen op vaste intervallen en zijn vooralsnog niet aanpasbaar. Daardoor sluiten ze niet altijd goed aan op de wielbasis van moderne auto’s, wat kan leiden tot minder efficiënt transport. Bovendien, wanneer een auto een rol mist, kan deze niet direct daarna weer oprijden, maar moet hij wachten tot de volgende rol komt. Zo ontstaat al snel een gat van drieënhalve meter, waar geen auto staat. Dat betekent simpelweg, dat je minder auto’s per uur kunt wassen.”
Bij een kunststof schakelband beschikt de wasstraat over een dubbelspoortransportsysteem, waarbij zowel de wielen aan de bestuurderszijde als aan de bijrijderszijde op aparte kunststof matten staan die gelijktijdig worden voortbewogen. Dankzij deze dubbele rijbaan kan het voertuig recht en stabiel de wasstraat in rijden. Ook kunnen auto’s hier dichter op elkaar staan en zijn er geen rollen om rekening mee te houden. De afstand tussen voertuigen kan daardoor worden verkleind tot ongeveer anderhalve meter. “Auto’s kunnen op een band dichter op elkaar staan. Vooral op piekmomenten biedt dit een duidelijk voordeel,” aldus Hans Ketelaar.
Hoeveel auto's per uur kan een kettingbaan aan vs. een schakelband? Hoe snel gaat een band?
Gebruiksgemak
Een ander voordeel is dat de auto stil blijft staan op de band en de wielen dus niet hoeven mee te draaien. Jean-Pierre Claassen: “Wij zien dat bij een kettingbaan veel mensen per ongeluk op de rem trappen, of dat bestuurders van elektrische auto’s hun gordel losmaken, waardoor de auto direct in de parkeerstand schiet. Mensen weten dan niet altijd hoe ze dit moeten oplossen, wat tot paniek kan leiden. Ze hebben daardoor geen goede ervaring in de wasstraat en de kans is aanwezig dat ze niet meer terugkomen. In dat opzicht is een band klantvriendelijker. Bij kettingbanen is begeleiding vrijwel altijd noodzakelijk, terwijl een schakelband in principe zonder kan functioneren. “In landen als Canada zijn er carwashes die al jaren 24/7 draaien zonder personeel bij een schakelbaan,” vertelt Jean-Pierre Claassen. “In Nederland is het vooral een kwestie van gewenning.”
Onderhoud
Op het gebied van onderhoud verschillen de twee systemen eveneens. Waar Jean-Pierre Claassen het onderhoud van een kettingbaan “redelijk intensief” noemt, vindt Patrick Ketelaar dat je op het gebied van onderhoud het een niet makkelijk met het ander kan vergelijken. Beide systemen vragen een ander type onderhoud, waarbij bij bandbanen dat vooral in het schoonhouden van de band zit. In het geval van ons systeem is dat redelijk getackeld door een spoelsysteem toe te passen. “Een kettingbaan wordt eigenlijk zelden echt schoongemaakt. Een ketting is namelijk een ‘’redelijk’’ open installatie. Door het wasproces van de auto wordt de installatie in principe
Moet een kettingbaan gesmeerd worden? En zo ja, hoe vaak ongeveer?
Wat zowel Jean-Pierre Claassen als Patrick Ketelaar benoemen, is dat een kettingbaan grofweg elke 100 a 150 duizend wassingen gekruist moet worden. Dat betekent, dat de linkerkant naar rechts gaat en andersom. Bovendien kan een ketting gaan rekken, waardoor deze op dat moment ook moet worden bijgesteld. Bij Loogman Carwash in Capelle aan den IJssel voeren ze dit onderhoud zelf uit en zijn ze daar een volledige dag mee bezig. Jean-Pierre Claassen: “Het voordeel is dat ze bij Loogman twee wasstraten hebben. Het is een flinke klus, maar het heeft minder impact op de omzet, omdat er gewoon gewassen kan blijven worden op de andere baan.”
Bij een schakelband hoort een ander type onderhoud. Hoewel er minder sprake is van mechanische slijtage in de klassieke zin, speelt reiniging een grotere rol. Patrick Ketelaar: “Zand en ander vuil hebben invloed op de levensduur van de componenten. Een band is een veel meer gesloten systeem en daardoor lastiger schoon te maken. Daarom hebben wij onze installaties voorzien van een spoelsysteem. Zo wordt de band continu schoongespoeld, waardoor er geen zand tussen komt en de band minder snel slijt.”
Jean-Pierre Claassen vult aan dat smering niet nodig is en dat onderhoud zonder speciaal gereedschap kan worden uitgevoerd. “Wat schakelbanden doen – het blijft tenslotte plastic – is dat ze enigszins uitrekken, met name in de beginfase. Na een paar maanden moet je daarom controleren of de rek niet te groot is geworden en de band eventueel iets inkorten. Maar dat is zo gebeurd: je zet de baan stil, pakt een schroevendraaier en een hamer, en binnen twee minuten ben je klaar. Meer onderhoud is eigenlijk niet nodig.”
Levensduur
Hoe lang zowel een kunststof schakelband als een kettingbaan precies meegaat, vinden beide partijen lastig te zeggen. Voor een kettingbaan wordt vaak een richtlijn van 500.000 wassingen genoemd, maar ook dat is sterk afhankelijk van onderhoud en omgevingsfactoren. Zo kan zand in bepaalde regio’s zorgen voor versnelde slijtage. Ammeraal behaalde onlangs in Amerika een resultaat van 1,5 miljoen wassingen. “Maar dat is voor nu wel een uitzondering op de regel, al laat het wel de potentie zien,” aldus Jean-Pierre Claassen.
Op het gebied van duurzaamheid ziet Hans Ketelaar de kettingbaan als de betere optie. “Qua materiaal ontlopen ze elkaar niet veel. Beide constructies bestaan grotendeels uit staal, dat kan worden omgesmolten. Alleen bij de kunststof schakelband is dat momenteel nog lastiger. Ik zou zeggen, dat energieverbruik een grotere rol speelt. Dat is een aandachtspunt bij de schakelband. Deze systemen hebben namelijk een grotere motor en ook de spoelsystemen verbruiken continu stroom. We zien, dat dit voor sommige wasstraten een beperking vormt om hierin te investeren, omdat ze nog niet over voldoende vermogen beschikken.”
Uiteindelijk lijkt de keuze tussen een kettingbaan en een kunststof schakelband vooral afhankelijk van de specifieke situatie van een carwash. De kettingbaan blijft een betrouwbare en betaalbare oplossing, terwijl de schakelband vooral uitblinkt in capaciteit.
“Het gaat uiteindelijk om de juiste keuze voor jouw locatie,” vat Hans Ketelaar samen. “Er is geen goed of fout: het moet vooral passen bij je businessmodel.”